اعلام نحوه ثبت نام و شركت در همايش بزرگداشت ملاصدرا

دیپنا: بنا بر اعلام دبيرخانه همايش بزرگداشت ملاصدرا اساتيد، پژوهشگران و دانشجويان دوره‌های كارشناسی ارشد، دكتری و همچنين دبيران فلسفه و منطق آموزش و پرورش می‌توانند جهت شركت در همايش ثبت نام كنند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دین پژوهی ایران به نقل از روابط عمومی بنياد حكمت اسلامی صدرا، بنياد حكمت اسلامی صدرا در نظر دارد همانند سال‌های گذشته، پانزدهمين همايش گراميداشت حكيم ملاصدرا را در اول خرداد‌ماه سال جاری برگزار كند. اساتيد، پژوهشگران و دانشجويان دوره‌های كارشناسی‌ارشد، دكتری و همچنين دبيران فلسفه و منطق آموزش و پرورش می‌توانند ...................(بقيه در ادامه مطلب)

ادامه نوشته

شماره جديد سوره

مجله سوره يكي از مجلات نسبتا قديمي است كه در عرصه فرهنگ، ادبيات، هنر و تا اندازه اي فلسفه منتشر مي شود. البته در طي سال هاي انتشار معمولا افت و خيزها و تغيير و تحولاتي را از نظر موضوعي داشته است. به هر حال از آنجا كه وجود نشريات گوناگون در عرصه انديشه باعث با نشاط شدن فضاي فكر و تامل در جامعه و دانش افزايي همه علاقه مندان به تفكر و انديشه مي شود بايستي وجود اين گونه مجلات را قدر دانست.
به گزارش خبرگزاري مهر شماره جديد اين نشريه منتشر شده است. براي اطلاع از فهرست مطالب آن - كه چند تايي از آنها به فلسفه هم مربوط مي شود - به ادامه مطلب مراجعه فرماييد.

ادامه نوشته

انتشار كتاب جديد در فلسفه علم

چاپ اول کتاب "فلسفه علم" نوشته جیمز لیدیمن با ترجمه حسین کرمی از سوی انتشارات حکمت منتشر شده است.
 به گزارش خبرگزاری مهر کتاب "فلسفه علم" از سری کتابهای  آشنایی ‌با ‌فلسفه ‌تحلیلی ‌است که به ‌معرفی ‌شاخه‌های گوناگون فلسفه در حوزه فلسفه تحلیلی می‌پردازد و بخشهای جداگانه آن را ‌فیلسوفان ‌برجسته ‌تحلیلی ‌در ‌شاخه‌های ‌تخصصی‌ خود ‌نوشته‌اند و کوشیده‌اند ‌‌مطالب ‌این ‌مجموعه‌ به‌گونه‌ای تنظیم ‌شود‌ که‌ به ‌عنوان ‌متن‌ آموزشی ‌به ‌کار ‌علاقمندان به فلسفه نیز ‌بیاید.

" فلسفه علم" متنی است کلاسیک و آموزشی که در آن تلاش شده تا حد امکان از مقدمات و پیش‌فرضهای تخصصی پرهیز شود و شرایطی فراهم آید که هم علاقمندان به فلسفه و هم متخصصان این عرصه از آن منتفع شوند.

این کتاب از مباحث اساسی و بنیادین فلسفه علم آغاز می‌کند و با گامهایی سنجیده و مطمئن به‌تدریج خواننده را به سوی پرسشهای ژرفتر در باب ماهیت علم می‌کشاند.

استقرا و مشکلات آن، ابطال‌گرایی، کوهن و ایده پارادایم او در بخش نخست این کتاب تشریح شده و در بخش دوم بحث مهم واقع‌گرایی و ضدواقع‌گرایی در علم با فصولی چون تعین ناقص نظریه‌ها، استنتاج بهترین تبیین، تجربه‌گرایی ساختی و نظایر آن در کانون توجه قرار گرفته است.

کتاب "فلسفه علم" را انتشارات حکمت با ترجمه حسین کرمی در قطع رقعی منتشر کرده است.

کتابی جدید در زمینه معرفت شناسی

چاپ اول کتاب "معرفت‌شناسی" نوشته اِی. سی. گریلینگ، اسکات استرجن و ام. جِی مارتین با ترجمه امیر مازیار منتشر شد.

به گزارش خبرگزاری مهر، کتاب "معرفت‌شناسی" از سری کتابهای آشنایی ‌با ‌فلسفه ‌تحلیلی ‌است که به ‌معرفی ‌شاخه‌های گوناگون فلسفه در حوزه فلسفه تحلیلی می‌پردازد.

بخشهای جداگانه این کتاب‌ را ‌فیلسوفان ‌برجسته ‌تحلیلی ‌در ‌شاخه‌های ‌تخصصی‌ خود ‌نوشته‌اند و کوشیده‌اند ‌‌مطالب ‌این ‌مجموعه‌ به‌گونه‌ای تنظیم ‌شود‌ که‌ به ‌عنوان ‌متن‌ آموزشی ‌به ‌کار ‌علاقمندان به فلسفه نیز ‌بیاید.

در کتاب "معرفت‌شناسی" به سه موضوع اساسی در معرفت‌شناسی پرداخته شده است، نخست نظریه معرفت و توجیه که در آن از تعریف معرفت و نظریه‌های مبناگرا و انسجام‌گرا درباره توجیه سخن رفته است. دومین موضوع به تبیین فلسفی ادارک اختصاص دارد که در آن نظریه‌های متفاوت در باب چیستی ادراک و نحوه گذر از ادراک به باور و معرفت حاصل از ادراک مورد بحث قرار گرفته است.

در نهایت شکاکیت سومین موضوع مورد بحث در این کتاب است که در آن به چالشهای برآمده از شکاکیت و نحوه پاسخگویی به آنها پرداخته شده است.

"معرفت‌شناسی" را انتشارات حکمت در قطع رقعی و با ترجمه امیر مازیار منتشر کرده است. همچنین فلسفه ‌علم، فلسفه ‌منطق، ما‌بعد‌الطبیعه، فلسفه اخلاق و زیبایی‌شناسی از دیگر عناوین مجموعه "آشنایی با فلسفه تحلیلی" هستند که از سوی انتشارات حکمت منتشر شده‌اند.

كتابي درباره مسووليت اخلاقي+لينك دانلود

يكي از موضوع هايي كه در فلسفه اخلاق مطرح مي شود «مسووليت اخلاقي» (moral responsibility)است. سخن در اين است كه چه زماني و تحت چه شرايطي مي توان كسي را نسبت به عمل كردن به يك امر اخلاقي تحسين  كرد و يا به خاطر ترك يك عمل اخلاقي وي را مورد بازخواست قرار داده و سرزنش كرد. شرايط مسوول بودن فرد از نظر اخلاقي چيست؟ ادله قائلان به وجود مسووليت اخلاقي و كساني كه مسووليت اخلاقي را نفي مي كنند كدام است؟ نقاط قوت و ضعف هر يك از اين ادله چيست؟ نسبت مسووليت اخلاقي با اراده انسان از يك سو و علم خداوند و قضا و قدر او از سوي ديگر چيست؟

اينها برخي از موضوع هايي است كه در زمينه مسووليت اخلاقي مطرح است. درباره اين مباحث گر چه به زبان هاي ديگر آثار فراواني نگاشته شده است ولي متاسفانه به زبان فارسي و از ديدگاه اسلامي هنوز - تا آنجا كه نگارنده اطلاع دارد- آثار چنداني نگاشته نشده است. اميد است اخلاق پژوهان حوزوي و دانشگاهي ما در اين زمينه فعال تر شوند و در آينده شاهد آثار بيشتري در اين عرصه باشيم.

به هر صورت، در اينجا كتابي به زبان انگليسي براي علاقه مندان معرفي مي شود كه اميدوارم مفيد واقع شود. عنوان كتاب هست: «راه و روش من: مجموعه مقالاتي درباره مسووليت اخلاقي»(My Way: Essays on Moral Responsibility). مقالات توسط جان مارتين فيشر (John Martin Fischer)، و در مواردي با همكاري نويسندگان ديگر، نوشته شده است. اين كتاب توسط انتشارات آكسفورد در سال 2006 و در 273 صفحه منتشر شده است. برخي از مباحث كتاب از اين قرار است: 1. چارچوب مسووليت اخلاقي 2. مسووليت و امكان هاي جانشين آن 3. اختيار و مسئله مسووليت اخلاقي 4. مسووليت اخلاقي و مسئله جبر 5. ...

كتاب را مي توانيداز اينجا دانلود كنيد.

در اينترنت هم به چند مقاله فارسي برخورد كردم كه مي توانيد براي مطالعه آنها به اين جاها مراجعه كنيد: اول دوم سوم چهارم پنجم ششم هفتم

با مطهري(15): مطهري، سنت ديني و تجدد+لينك دانلود

چند سال قبل گفت و گويي درباره استاد مطهري داشتم كه در يكي از روزنامه ها منتشر شد. اين گفت و گو را اينك با اندكي تغيير در اينجا مي آورم. محور بحث، مسئله اسلام و مقتضيات زمان است كه امروزه آن را مي توان در ذيل بحث اسلام و تجدد طرح نمود. موضوع اسلام و نيازهاي زمان با موضوع سنت و تجدد ارتباطي جدي دارد؛ چون بخشي از سنت، سنت ديني است و خود مسئله تحولات زمان هم در واقع در راستاي بحث تجدد است. مسئله دين و تجدد بحث دامنه داري است كه نه فقط براي اسلام و مسلمانان  يا فقط براي ايرانيان بلكه براي همه اديان و جوامع مطرح بوده و هست. البته در ايران خود مسئله تجدد و چگونگي مواجهه با آن در حدود يك‌صد و پنجاه سال اخير به طور جدي تر مطرح شده است و از همان زمان هم از آن جا كه جامعه ما داراي صبغه اي شديدا ديني بوده طبيعتا يكي از نخستين سوال هايي كه مطرح شده نسبت اسلام با تحولات جديد بوده است. در اين ميان ديدگاه هاي گوناگوني مطرح شده كه از يك طرف به سنت گرايي و تجدد ستيزي افراطي و از طرف ديگر به سنت ستيزي و تجددگرايي افراطي منتهي مي شود و اينك امكان بررسي آنها نيست. استاد مطهری هم به اين مسئله توجه داشته و در برخي از آثار خود به بررسي آن پرداخته است. درباره ديدگاه ايشان در اين زمينه به طور کلی می توان گفت ايشان نه موافق دلبستگی و تعصب کورکورانه به سنت بود و نه موافق انقطاع و بریدگی از سنت و پیوستگی و تعصب بر روی تجدد و هر آن‌چه که محصول تحولات زمان است، بلکه نگرشی بینابین داشت که می توان آن را نگرش انتقادی دانست. شهيد مطهري به سنت گرایان جامعه آموخت که می توان در عین زیستن در دنیای مدرن و بهره گيري از دستاوردهاي مثبت آن، منتقد آن هم بود، و به متجددان و نوگرایان ما آموخت که می توان در عین بهره گیری از سنت و عدم انقطاع از آن، به نقد سنت پرداخت. ایشان در مواجهه با سنت ملی، جنبه های مثبت آن را می پذیرفت و منافاتی بین  برخی از سنت های ملی با سنت های دینی نمی دید.

اين گفت و گو را مي توانيد اينجا دانلود كنيد.

با مطهري(14): مطهري و تبليغ عقلاني دين+ لينك دانلود

 

يكي از بحث هايي كه بررسي آن از چشم انداز انديشه استاد مطهري لازم مي نمايد، مسئله ضرورت ها و بايسته هاي تبليغ دين در عصر حاضر است. بي توجهي همه افراد ونهادهاي مسئول تبليغ دين در جامعه ما، و حتي بي توجهي افراد عادي جامعه به اين موضوع، خسارت هاي مادي و معنوي فراواني را بر جامعه ما تحميل خواهد كرد. بايد توجه داشت كه تنها داشتن دغدغه ديندار شدن جامعه كافي نيست، بلكه آشنايي با روش هاي تبليغ دين هم بسيار مهم است. به تجربه ثابت شده كه اگر فرايند دعوت به دين و امر تربيت ديني افراد، از راه هاي صحيح و اصولي انجام نگيرد، نه تنها تاثير مثبت، عميق و پايدار نخواهد داشت، سهل است كه باعث دين گريزي هم خواهد شد. اين موضوع به ويژه درباره نسل جوان بيش از ديگران صادق است. به هر صورت، نگاهي به شرايط جهان امروز و توجه به مسائلي چون پيشرفت سريع ابزارها و رسانه هاي ارتباطي و اطلاع رساني، پيدايش روزافزون انديشه ها و مكتب هاي جديد، شكل گيري فرايند مدرنيته و تاثير و نسبت آن با سنت، به ويژه سنت هاي ديني، پيدايش بحران هويت در نسل نوخاسته، ظهور فرقه ها و گرايش هاي عرفاني و شبه عرفاني جديد و مواردي از اين قبيل، و تاثيرهاي و پيامدهايي كه این امور بر مسئله دين و دينداري دارد، همه دلسوزان مكتب و جامعه را وا مي دارد كه موضوع تبليغ دين را بيش از پيش جدي گرفته و درباره آن همواره به دنبال چاره انديشي، بازبيني شيوه هاي گذشته و ايجاد روش ها، شيوه ها و ابزارهايي نوين و متناسب با تحول هاي جامعه باشند.

استاد مطهري نيز در طول حيات خود همه دغدغه تبليغ دين، و پيرايش آن از نقايص را داشت. در مقاله اي كه تقديم مي شود سعي شده به صورت مختصر نگاهي داشته باشيم به مسئله تبليغ دين از منظر ايشان.

براي دانلود مقاله اينجا را كليك كنيد.
برخي از عناوين مطرح شده در مقاله از اين قرار است: اهميت و هدف تبليغ؛ اهيت تبليغات در عصر حاضر؛ نكات لازم و بايسته هاي تبليغ دين در عصر حاضر از ديدگاه استاد مطهري: 1. دفاع معقول و منطقي از دين 2. استفاده از ابزارهاي تبليغي جديد 3. بهره گيري از همه امكانات 4. بهره گيري از مبلغان با صلاحيت 5. به سازي وضعيت انتشارات ديني 6. توجه بيش از پيش حوزه هاي علميه به مسووليت خطير خويش در امر تبليغ 7. مبارزه با تحريف ها، بدعت ها و خرافه ها در امر دين.

همايش تحول در علوم انساني

به گزارش سايت خبرآنلاين همایش تحول در علوم انسانی 21 اردیبهشت ماه در تالار علامه امینی دانشگاه تهران از سوی فرهنگستان علوم اسلامی برگزار می‌شود.

حجت‌الاسلام احمد رهدار، دبیر اجرایی همایش تحول در علوم انسانی در گفت‌وگو با خبرگزاری رسا گفت: همایش تحول در علوم انسانی در تالار علامه امینی دانشگاه تهران از سوی فرهنگستان علوم اسلامی با همکاری معاونت فرهنگی دانشگاه تهران برگزار می‌شود. بقيه خبر را در ادامه مطلب بخوانيد.

ادامه نوشته

با مطهري(13): مطهري، حوزه هاي علميه، زيستن در زمان+لينك دانلود

تاريخ شكل گيري حوزه هاي علميه و تشكيل نهادي به نام روحانيت به سال هاي نخستين ظهور اسلام بر مي گردد. اين نهاد تاريخ پر فراز ونشيبي را طي كرده تا به وضعيت امروزين خود رسيده است. كاركرد اصلي حوزه هاي علميه و روحانيون، عبارت است از تبليغ دين، دفاع از دين، و پاسخگويي به سوال ها و شبهه هايي كه در هر زمان درباره دين يا درباره اموري كه دين بايد به آنها پاسخ دهد پديد مي آيد.
حوزه ها و روحانيون در طول تاريخ همواره با موافقان و مخالفان متعدد و متنوعي رو به رو بوده اند. امروزه هم به مدد ابزارهاي اطلاع رساني افراد مختلف، از موافق تا مخالف، ديدگاه هاي خود را درباره اصل و فلسفه وجودي نهادي به نام روحانيت، همچنين توفيق يا عدم توفيق او در عمل كردن به وظايفش بيان مي كنند.
استاد مطهري كه خود يك روحاني حوزوي بود و در خانواده اي روحاني نيز به دنيا آمده بود، گر چه از موافقان وجود اين نهاد بود لكن به جد معتقد بود كه آسيب هايي هم هست كه اين نهاد را تهديد مي كند و بايستي در صدد اصلاح آنها برآمد تا بتواند از هر روز بهتر از گذشته به وظايف و مسووليت هاي خطير خود عمل نمايد. او در جاي جاي آثار خويش ديدگاه ها و نظرات خود را درباره روحانيت و مسووليت هاي خطير او، همچنين لازمه ها و بايسته هاي طلبگي در عصر حاضر و موضوع هايي از اين قبيل بيان نموده است. در مقاله اي كه به پيوست تقديم مي شود سعي شده به طور مختصر ديدگاه هاي وي در اين زمينه تبيين گردد.
مقاله را مي توانيد از اينجا دانلود كنيد.
از ديدگاه ايشان ، برخي از مهم ترين وظايف و مسووليت هاي حوزه در عصر حاضر از اين قرار است: 1. توجه به مسئله اجتهاد 2. توجه به تهذيب نفس و خودسازي 3. ساده زيستي 4.داشتن مناعت طبع و عزت نفس 5. مبارزه با تحريفات در دين و برداشت هاي ديني 6. استفاده از ابزارها و شيوه هاي نوين در تبليغ دين 7. آشنا شدن طلاب با علوم جديد 8. مجهز شدن روحانيون به بينش معقول و متعادل 9. انديشه ورزي جدي و توجه به ابتكار و نوآوري در عرصه علوم اسلامي 10. داشتن تواضع و فروتني 11. انس و الفت با قرآن و نهج البلاغه 12. اولويت دادن به علم آموزي و تحقيق و پژوهش.

درس معلم ار بود ....

امروز روز معلم است. حيفم آمد در حد همين چند سطر هم يادي نكنم از معلماني كه در زندگي داشته ام و اين روز را به آنها تبريك نگويم. بعضي شغل ها ، بعضي كارها و بعضي رفتارها هست كه آنها را با هيچ معيار ظاهري و مادي نمي توان سنجيد. يكي از آنها معلمي است. معلمي به معناي عام آن، كه شامل دبيري و استادي در حوزه و دانشگاه هم مي شود. چرا كه چنين كاري لازمه اش يك احساس مسووليت بزرگ، يك عشق عميق، يك استقامت و صبر و تحمل به درازاي يك عمر است. لازمه اش تحمل سختي ها و مشقت هاي فراوان مادي و گاه طعن و سرزنش هاي اين و آن، يا تحمل بازيگوشي ها و شيطنت هاي شاگردان است. روشن است كه هر كسي نمي تواند پا در اين راه بگذارد. اين كار كار عاشقان است . كسي كه بخواهد با متر و معيارهاي مادي حساب و كتاب كند بهتر است شغل معلمي را براي خود انتخاب نكند. كساني از تدريس و تعليم به ديگران لذت مي برند كه عاشق واقعي اين كار باشند و از دل و جان بخواهند براي نه تنها جامعه خودشان كه براي همه بشريت انسان تربيت كنند.
درباره معلمي هر چه گفته شود كم است. اين بنده كه از كودكي همواره معلمي و تدريس يكي از سه «تاي» مورد علاقه ام بوده است (تحقيق، تدريس، تاليف) اكنون كه به گذشته خودم مي نگرم و گاهي كه سر كلاس شور و شر و شيطنت هاي دانشجويان يا طلاب را مي بينم به ياد دوران لذت بخش حضور در مدرسه ابتدايي، راهنمايي، دانشگاه و حوزه مي افتم و خاطرات تلخ و شيرين آن - كه اكنون طبيعتا همه اش شيرين به شمار مي آيد - برايم زنده مي شود. الان بهتر مي فهمم كه اساتيد و معلمان ما از دست ما دانش آموزان و دانشجويان نسبتا شيطان چه ها مي كشيدند و در بيشتر مواقع هم به روي خودشان نمي آوردند. گويا تنبيه ما را به روزگار و گذشت زمان واگذار مي كردند.  به ياد دارم در دوره راهنمايي وقتي ما سر كلاس مي خنديديم معلمي عزيز داشتيم - خدا رحمتش كند - هميشه مي گفت: «بخند كه روزگار به تو بخندد».
به هر صورت، امروز و به بهانه روز معلم يادي مي كنم از همه كساني كه در هر يك از دوره هاي تحصيلي حوزه يا دانشگاه از ابتدا تا كنون حق معلمي و استادي بر گردن بنده دارند. خدا به هر كدام كه در قيد حيات هستند عمر با عزت و سلامتي دهد و هر كدام كه رخ در نقاب خاك كشيده اند را از رحمت واسعه اش برخوردار گرداند و دعاهاي ما را در حق آنها مستجاب كند.
در پايان اين مطلب دوست دارم بيتي را كه زماني يكي از دبيران براي ما به عنوان نصيحت گفت را براي آگاهي خودم و يادآوري به دوستانم تقديم كنم. ايشان مي فرمود:

مغرور مشو به خود كه خواندي ورقي
زان روز حذر كن كه ورق برگردد

با مطهري(12): مطهري، و رابطه علم و دين + لينك دانلود

تمايز آدمي از ديگر موجودات، به توان او در به كارگيري قوه عقل است. علم نيز به عنوان محصور كارگاه عقل، جايگاهي رفيع و ارزشمند دارد. از سوي ديگر، دين و باورهاي ديني نيز حقايقي هستند كه از دير زمان با آدمي همراه بوده اند. مسئله ارتباط و نسبت بين علم و دين - يا بين داده هاي ديني و دستاوردهاي علمي - يكي از مباحث درازدامن، چالش برانگيز و در عين حال جدي و جالب بوده كه از زمان هاي گذشته تا به امروز همواره مطرح بوده است. برخي هيچ رابطه اي را بين اين دو قبول ندارند، گروهي اين دو را مخالف هم مي دانند و گروهي، بر عكس، معتقدند  كه علم و دين نه تنها با هم تهافتي ندارند بلكه هر كدام مكمل ديگري است و آدمي براي رسيدن به سعادت و كمال، به هر دوي اينها نياز دارد.

استاد مطهري را مي توان از گروه آخر دانست. ايشان بر اين باور است كه علم و دين مانند دو بالي هستند كه آدمي براي پرواز به سوي سعادت به هر دوي آنها نيازمند است. او براي هر يك از علم و دين كاربردهايي را تعريف مي كند و مي گويد هيچ يك از اين دو نمي تواند جاي ديگري را بگيرد. بحث هايي كه وي در اين زمينه مطرح مي كند گاهي تحت رابطه علم و دين است گاهي فلسفه و دين، يا عقل و وحي و مانند آن.

در مكتوبي كه تقديم مي شود سعي شده مجموع ديدگاه هاي ايشان درباره رابطه علم و دين به گونه اي منقح تدوين و تنظيم شود.

براي دانلود مقاله اينجا را كليك كنيد.

موضوع هاي مطرح شده در اين مقاله: تعريف مفاهيم مرتبط با بحث علم و دين؛ اهميت و ارزش عقل و دين؛ تاريخچه بحث؛ ديدگاه هاي مختلف در جهان اسلام و در غرب در اين زمينه؛ نظريه اعتدالي شيعه؛ ديدگاه استاد مطهري؛ روش ايشان در ورود به اين بحث؛ علت نياز توامان به علم و دين؛كاركردهاي علم و دين.

بامطهری(11): مطهری و نسبت دین و اخلاق + لینک دانلود مقاله

یکی از مباحث مورد توجه در اخلاق وفلسفه اخلاق، نسبت بین دین و اخلاق است. سوال اصلی در این زمینه این است که آیا بین گزاره های اخلاقی و گزارهای دینی نسبتی هست یا خیر؟ به عبارت دیگر، آیا اولا بین دین و اخلاق ارتباطی هست یا خیر؛ و اگر هم ارتباطی هست آیا دین مبتنی بر اخلاق است یا اخلاق مبتنی بر دین؟ آیا از درون منابع دینی می توان دستورات اخلاقی را استخراج کرد؟ آیا هر چه دین به آن فرمان دهد اخلاقی است ، یا هر چه که اخلاقی باشد دین هم به آن فرمان می دهد؟ مفهوم اخلاق سکولار چیست؟ اگر دین پشتوانه اخلاق باشد این امر چه تاثیرات و پیامدهای مثبتی دارد؟ اینها برخی از سوال هایی است که در بحث از رابطه دین و اخلاق مطرح می شود. با توجه به اهمیت این موضوع، و سابقه دار بودن بحث از آن، در این زمینه آثار فراوانی به زبان های غیر فارسی ، و آثار قابل توجهی هم به زبان فارسی تالیف یا ترجمه شده است که اینک مجال معرفی آنها نیست.

استاد مطهری هم به بحث رابطه دین و اخلاق توجه کرده و در برخی آثار خود این امر را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده است. اجمال دیدگاه ایشان این است که دین پشتوانه اخلاق است؛ به عبارت دیگر، اخلاق مبتنی بر دین است و بخشی از دستورات دینی را فرامین اخلاقی تشکیل می دهد. وی برای این کار مزایایی هم قائل می شود.

در مقاله ای که تقدیم می شود دیدگاه های ایشان درباره برخی مباحث فلسفه اخلاق، از جمله نسبت دین و اخلاق با استفاده از مطالبی که در آثار خود بیان کرده معرفی می شود.

برای دانلود مقاله اینجا را کلیک کنید.

برخی از مباحث مطرح شده در مقاله از این قرار است: نسبیت اخلاق؛ علل گرایش به نسبی گرایی اخلاقی؛ نسبیت اخلاق ، و ملاک فعل اخلاقی؛ نقد ادله قائلان به نسبیت اخلاقی؛ جاودانگی اخلاق؛ نسبت دین و اخلاق؛ هفت کمک دین به اخلاق.

کارت الکترونیکی خرید دانشجویان از نمایشگاه کتاب

یکی از دوستان آدزس سایت مربوط به خرید  کارت الکترونیکی برای نمایشگاه کتاب را ارسال کرده است.  با تشکر از ایشان این خبر جهت اطلاع علاقه مندان درج می گردد.

در سامانه ثبت نام کارت الکترونیکی یارانه‌ای کتاب داخلی (ویژه دانشجویان) چنین آمده است:«معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به منظور هدفمند کردن یارانه کتاب و فراهم کردن تسهیلات مناسب برای دانشجویان گرامی اقدام به طراحی سامانه ثبت نام کارت الکترونیکی یارانه‌ای کتاب داخلی ویژه دانشجویان کرده است. توضیحات:1 . کارت الکترونیکی یارانه‌ای کتاب صرفاً ویژه دانشجویان دانشگاهها و مراکز آموزش عالی است. 2 .یارانه پرداختی برای خرید کتاب از بیست و چهارمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران است. 3 .مبلغ یارانه 20 هزار تومان است و دانشجویانی که علاقمند به دریافت این کارت هستند، باید در سامانه ثبت نام کنند و پس از دریافت شماره رهگیری به شعب منتخب بانک صادرات ایران مراجعه کنند و با پرداخت 20 هزار تومان یک کارت خرید 40 هزار تومانی دریافت نمایند  4. .هر دانشجو مجاز به دریافت یک کارت الکترونیکی یارانه‌ای کتاب داخلی است.»

آدرس سایت: http://www.tibf.net/

با مطهری(10): مطهری و نسبت دین با آزادی + لینک دانلود

نسبت دین با آزادی و دینداری با آزادگی از جمله بحث هایی است که هم در گذشته و هم در زمان حال در جوامع گوناگون بشری ، چه در بین دینداران و چه در بین افرادی که به دین باور نداشته اند، مطرح بوده و هست.

یکی از سوال های بنیادین در این زمینه آن است که از نظر دین، در اینجا اسلام، حد و مرز آزادی چیست؟ پاسخ به این سوال مهم مبتنی است بر مبانی فکری و اعتقادی و فلسفی شخص پاسخ دهنده. شهید مطهری نیز در مواردی از بحث آزادی، و نسبت آن با دین، همچنین تبیین حد و مرز آزادی سخن به میان آورده است. در مکتوبی که به پیوست تقدیم می شود سعی شده مجموع دیدگاه های ایشان در این زمینه  تدوین و تبویب، و در معرض دید علاقه مندان قرار گیرد.

برای دانلود مقاله اینجا را کلیک کنید.

برخی از مباحثی که در این بخش ارائه شده از این قرار است: مبانی آزادی؛ مفهوم آزادی؛ جایگاه و اهمیت آزادی؛ اقسام آزادی؛ دین و آزادی؛ آسیب شناسی آزادی.

با مطهري(9): مطهري و بازيگري يا تماشاگري انسان + لينك دانلود مقاله

يكي از مباحث دراز دامن فلسفي و كلامي ، مسئله مجبور يا مختار بودن انسان (determinism & free will) است. بحث در اين است كه آيا آدمي در انجام يا عدم انجام كارها و در تصميم هايي كه مي گيرد كاملا تحت اراده و اختيار خود است، يا اين كه همه كارهاي او به نحوي از قبل پيش بيني و طراحي شده و او تحت سيطره تقديري است كه برايش ترسيم شده و از آن گريزي ندارد. به عبارت ديگر، آيا در عرصه هستي او بازيگر است يا تماشاگر. در اين باره ديدگاه هاي موافق و مخالف فراواني مطرح شده است. مسئله جبر و اختيار گر چه يك بحث كلامي و فلسفي است ولي پيامدهاي مهمي در عرصه جامعه، سياست، تعليم و تربيت، و به طور كلي هم حوزه هاي زندگي بشر دارد. اين بحث در بين پيروان اديان هم مطرح بوده و هست. در داخل انديشه اسلامي هم ديدگاه هاي متفاوتي وجود دارد. گروهي قائل به جبر و گروهي قائل به تفويض و اختيار و گروهي هم قائل به «امر بين الامرين» هستند.  مسئله اختيار انسان وقتي با مسئله علم خداوند و قضا و قدر الاهي پيوند بخورد اهميت و حساسيتي دو چندان پيدا مي كند.

مسئله جبر و اختيار، موضوعي نبود كه از ديد استاد مطهري مخفي بماند. ايشان در جاي جاي آثار خود در اين باره بحث كرده و ضمن دفاع از ديدگاهي كه ائمه (ع) در اين باره مطرح كرده اند سعي كرده است به شبهه ها و سوال هايي كه در اين باره مطرح مي شود پاسخ دهد. در مقاله اي كه تقديم مي شود هدف اين بوده كه مجموع اين ديدگاه ها جمعبندي و تدوين شود.

مقاله را مي توانيد از اينجا دانلود كنيد.

برخي از مطالب مطرح شده در مقاله از اين قرار است:   تعريف و اهميت جبر و اختيار؛ ديدگاه هاي مختلف در اين باره؛ ادله گرايش به جبر يا تفويض؛ مسئله تغيير قضا و قدر؛ عدل الاهي و اختيار انسان.

پنجمين معرفت اخلاقي منتشر شد

خوشبختانه در سالهاي اخير اتفاق مباركي در جامعه علمي ما در حال روي دادن است و آن عبارت است از انتشار نشريات تخصصي. اين كار مزاياي فراوان دارد؛ از جمله اين كه باعث دقيق تر، عميق تر و جدي تر شدن موضوع ها و مباحث مربوط به يك شاخه يا گرايش از فلسفه مي شود. همچنين انگيزه بيشتري در افراد ايجاد مي كند كه در حوزه تخصصي خود فعاليت علمي و پژوهشي داشته باشند. براي مخاطبان هم اين فايده را در بر دارد كه مي توانند مجلات و مطالب مربوط به تخصص و علاقه خود را يكجا دنبال نمايند. يكي از عرصه هاي فلسفي كه در چند سال اخير شاهد انتشار مجلات تخصصي بوده «فلسفه اخلاق» است .
در اين زمينه هم اكنون چند نشريه وجود دارد كه اميدوارم به مرور زمان فرصتي براي معرفي و حتي نقد و بررسي آنها به وجود آيد.

به هر حال، آن گونه كه وبلاگ «اخلاق كاربردي» خبر داده شماره پنجم مجله علمي تخصصي «معرفت اخلاقي» منتشر شده است. مشخصات مجله: صاحب امتياز:  موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، مدير مسئول:  محمود فتحعلي،  سردبير:  احمد حسين شريفي.
براي مطالعه مقالات اين شماره مجله مي توانيد به اينجا و براي مطالعه شماره هاي قبلي آن به اينجا مراجعه فرماييد.
فهرست مطالب شماره 5:فضيلت‌گرايي در اخلاق / احمد دبيري

نقش دين در تثبيت پايگاه‌های اخلاق / غلام حيدركوشا

طراحي الگوي دسته‌بندي روش‌هاي تربيت اخلاقي / سيداحمد فقيهي

راهبرد تربيت اخلاقي (استراتژي تحول اخلاقي و معنوي) / محمدعالم‌زاده نوري

تحليلي بر تربيت اخلاقي از ديدگاه فارابي / فاطمه هاشمي / رضاعلي نوروزي

اخلاق جهاني به مثابه بنياني براي جامعه جهاني / هانس كونگ / ترجمه و نقد سيدحسين شرف‌الدين

احترام به يكديگر و نقش آن در زندگي مشترك / علي حسين زاده

با مطهری(8): مطهری، دین و دینداری + لینک دانلود

دین و باورهای دینی نقشی بسیار مهم در زندگی فردی و اجتماعی انسان بازی می کنند. وجهی از مسئله دین داری ناظر به عملکرد انسان ها و متدین بودن آنها به دین خویش است؛ و وجهی دیگر ناظر به معرفی دین، تبیین کارکردهای آن، چرایی و چگونگی دین داری ، نسبت دین با زمان، و پاسخگویی به شبهه ها و سوال هایی است که در برابر دین و دین داران قرار می گیرد. این قسمت است که به کار متکلمان، فیلسوفان دین، جامعه شناسان دین، و مبلغان و مدافعان دین و دینداری مربوط می شود.
استاد مطهری چه به عنوان یک فیلسوف (یا متکلم) مسلمان، و چه به عنوان یک اندیشنده و مبلغ دینی، مسئله دین و دینداری ، به ویژه دین در دنیای امروز، را همواره به عنوان یکی - و مهمترین - هدف و دغدغه خود در زندگی لحاظ می کرد. در مقاله ای که تقدیم می شود سعی شده اندیشه های وی درباره مباحث گوناگون مربوط به دین در معرض دید مخاطبان گرامی قرار گیرد.
مقاله را می توانید از اینجا دانلود کنید.
برخی از مباحثی که در این مقاله از دیدگاه استاد مطهری بیان شده از این قرار است:
1. دین و کارکردهای آن 2. شاخصه ها و ویژگی های دین 3. ایمان؛ رمز دینداری واقعی 4. مسئله ختم نبوت 5. پلورالیسم دینی 6. کارکردهای فردی و اجتماعی دین 7. آسیب شناسی دین و دینداری.

با مطهری(7): مطهری و قصه معیار معرفت + لینک دانلود

    

داستان دل انگیز «معرفت» و شناخت، از نخستین روزگاران حیات آدمی با او همراه بوده و تا امروز نیز ادامه یافته است. در هر زمان برای آدمیان - و به ویژه برای اهل فکر و فلسفه - سوال هایی از این دست  مطرح بوده که آیا ما می توانیم به شناخت خویشتن و جهان نائل آییم یا نه. و اگر می توانیم چگونه و تا چه اندازه می توانیم به معرفت های خودمان اعتماد کنیم.  به این گونه سوال ها هر فیلسوف یا مکتب فلسفی به فراخور مبانی فکری خود پاسخ های خاص خود را داده است. بر اساس همین پاسخ ها است که گروهی شکاک نامیده می شوند گروه جزمی و یقین گرا. گروهی مطلق گرا هستند و گروهی نسبی گرا. و تقسیم بندی هایی از این دست که در تاریخ فلسفه فراوان است.
مباحث معرفت شناختی در فلسفه اسلامی نیز از نخستین روزگاران شکل گیری اندیشه های کلامی و فلسفی از سوی اندیشمندان مسلمان مطرح شده است.
استاد مطهری هم در جای جای آثار خود - به ویژه در مواردی که به طور خاص مباحث معرفت شناختی را مطرح می کند - موضوع های گوناگونی را در حوزه شناخت مطرح می کند. با توجه به پراکندگی این مباحث, در فصلی از کتاب «طهور در ساغر» به گرآوری و جمعبندی و تدوین دیدگاه های ایشان در زمینه شناخت پرداخته شد که این بخش اینک به صورت مستقل تقدیم علاقه مندان می شود.
این مقاله را می توانید از اینجا دانلود فرمایید.
برخی از موضوع هایی که در این مقاله مطرح شده از این قرار است: معیار شناخت حقیقی؛ ادله نسبی گراها و نقد این ادله؛ ممکن بودن تحصیل شناخت حقیقی؛ دفاع از نظریه مطابقت در مسئله صدق گزاره های معرفت شناختی.

كتابي از دكتر داوري درباره تاريخ فلسفه اسلامي

اخيرا كتابي باعنوان «ما و تاريخ فلسفه اسلامي» از آقاي دكتر رضا داوري اردكاني، استاد معاصر فلسفه، از سوي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي منتشر شده است. با توجه با كمبود كتاب هايي كه نگرشي تاريخي به فلسفه داشته باشند يا با نگاهي تحليلي به فلسفه اسلامي بنگرند، همچنين با توجه به سابقه تدريس و تحقيق آقاي داوري در عرصه فلسفه، بايستي تاليف و انتشار چنين آثاري را مغتنم شمرد. براي آشنايي اجمالي با اين كتاب به ادامه مطلب مراجعه فرماييد.

ادامه نوشته

با مطهری(6): مطهری درباره فلسفه غرب چگونه می اندیشید؟+ دانلود

اگر بخواهیم بحث تعریف فلسفه غرب و ویژگی ها و تاریخچه آنچه که امروز فلسفه غرب نامیده می شود را کنار بگذاریم، می توانیم این بحث را به طور جدی مطرح کنیم که آیا لازم است ما (به عنوان افراد و جوامع غیر غربی) با فلسفه و فیلسوفان غربی آشنا شویم؟ اگر پاسخ مثبت  است چگونه این آشنایی باید حاصل شود؟ تاثیرات و پیامدهای این آشنایی بر روی فرهنگ، اندیشه، جامعه و سبک زندگی ما چیست؟ فلسفه دانان و فلسفه خوانان و فلسفه پژوهان ما از این فلسفه چه چیزهایی باید - یا می توانند - فرا گیرند؟ این ها و سوال هایی از این قبیل, از جمله مواردی است که هر اندیشمندی در جامعه ما باید نسبت به آن دقت و دلسوزی داشته باشد و به دنبال یافتن پاسخ هایی برای آنها باشد.

یکی از فیلسوفانی که در ایران معاصر ما در آثار خود به مباحث فلسفی غرب و اندیشه فیلسوفان غربی توجه داشته ، استاد مرتضی مطهری است. نگارنده در مقاله ای که قبلا معرفی شده رویکرد او و مرحوم سید جلال الدین آشتیانی به فلسفه غرب را مورد بررسی قرار داده و در مجموع، رویکرد مطهری را قابل دفاع تر دانسته است.
دراینجا هم طی مقاله ای که تقدیم می شود نگرش مطهری به فلسفه غرب را به طور مختصر بررسی کرده ایم. برای این کار بیش از هر چیز به آثار خود مطهری استناد کرده ایم.
در صورت تمایل مقاله را از اینجا دانلود کنید.
خواندن این مقاله (و مقالاتی از این دست) را به دانشجویان گرامی رشته فلسفه غرب پیشنهاد می کنم. خواه با مطالب مطرح شده در آن موافق باشند ، خواه مخالف.برخی از عناوین بحث از این قرار است: 1. رویکرد مطهری به غرب و فلسفه اش 2.  چرا ایشان به فلسفه غرب توجه کرد؟ 3. چه چهره ها، مکاتب و موضوع هایی از فلسفه غرب مورد بررسی  و نقد مطهری قرار گرفت؟ 4. منابع مورد استفاده استاد برای فلسفه غرب.

با مطهری(5): نگاه مطهری به فلسفه اسلامی چگونه است؟ +لینک دانلود

آنچه امروز فلسفه اسلامی نامیده می شود تاریخچه ای به قدمت خود اسلام دارد. پیامبر گرامی اسلام (ص) و دیگر ائمه (ع) از نخستین کسانی بودند که نگرش عقلانی را ترویج دادند. سپس نوبت شاگردان ایشان رسید و بعد از آن، اندیشه فلسفی اسلام با  سلسه ای از فیلسوفان - به طور مشخص تر از ابویوسف محمد بن اسحاق کندی - شروع شد و تا به امروز ادامه یافته و کسانی چون علامه طباطبایی و استاد مطهری از معاصران این سلسله هستند. در باب این که آیا فلسفه اسلامی وجود دارد یا خیر و شاخصه های آن کدام است، همچنین تلاش فیلسوفان اسلامی در طی این چند قرنی که از شروع فلسفه اسلامی گذشته و مواردی از این قبیل سخن فراوان گفته اند و باز هم می توان دامنه کلام را گسترش داد. لکن اینک در صدد چنین کاری نیستیم.
در اینجا به مناسبت نزدیکی به سالگرد شهادت استاد مطهری یادآور می شویم که ایشان در جای جای آثار خود از فلسفه و فیلسوفان اسلامی یاد کرده و گاه از آنان تمجید و گاه انتقاد نموده است. چند سال قبل که در صدد نگارش کتابی درباره سیره فلسفی استاد مطهری بودم (و بعدا با عنوان «طهور در ساغر» منتشر شد) فصلی را اختصاص دادم به تبیین دیدگاه های ایشان درباره فلسفه اسلامی به طور کلی. در ادامه مهم ترین مباحث مطرح شده در این فصل معرفی می شود.
مقاله را می توانید از اینجا دانلود نمایید.
مهم ترین عناوین بررسی شده از دیدگاه استاد مطهری در این مقاله عبارت است از: 1. تعریف، تاریخچه ، موضوع و روش کلام اسلامی؛ 2. تعریف، تاریخچه و منابع فلسفه اسلامی 3. جریان های اساسی فلسفه اسلامی(اشراق، مشاء، عرفان، حکمت متعالیه) 4. آسیب شناسی فلسفه و کلام اسلامی 5. نزاع فیلسوفان و متکلمان در تاریخ اسلام، و ثمره آن.

نسبت دین و اخلاق+لینک دانلود

بحث رابطه دین، عقل و اخلاق یکی از مهم ترین مباحث مطرح در حوزه اخلاق و فلسفه اخلاق است. هم در بین اندیشمندان مسلمان هم در بین دیگر فیلسوفان از گذشته تا کنون این بحث به طور جدی مطرح بوده و آثار فراوانی نیز در این زمینه نگاشته شده است.

در این جا جهت استفاده علاقه مندان مقاله ای از استاد گرامی جناب آقای دکتر امیر دیوانی معرفی می شود که به بررسی این موضوع پرداخته اند. عنوان مقاله چنین است: «اخلاق؛ راه خرد به سوی خدا». این مقاله در شماره 13 - 14 فصلنامه میثاق امین (زمستان 88 - بهار 89) منتشر شده است.

مقاله را می توانید از اینجا به تنهایی،  یا (همراه با دیگر مقاله های این شماره مجله ) از سایت مجله میثاق امین دانلود نمایید.

آدرس و فایل این مقاله را یکی از دوستان گرامی برای بنده ارسال کرده اند که از ایشان تشکر می کنم.

با مطهری(4): روش مطهری در فلسفه ورزی چه بود؟ +لینک دانلود

در نظر دارم که تا چند روز آینده تا جایی که ممکن است هر روز یک مطلب درباره استاد مطهری داشته باشم. از آنجا که ممکن است فردا امکان به روز کردن وبلاگ نباشد، به استقبال فردا رفته و مطلب فردا را امروز منتشر می کنم.
یکی از مهم ترین نکته هایی که هر اندیشه ورز فلسفی - خواه فیلسوف صاحب نظر خواه یک طلبه یا دانشجوی ساده فلسفه - باید به آن توجه داشته باشد داشتن «روش تفلسف یا فلسفه ورزی» است. به عبارت دیگر، کسی که وارد عرصه فلسفه می شود باید بداند که در این مسیر چگونه گام بر دارد که بتواند هم اندیشه ها و دیدگاه ها و نظریات فلسفی را به خوبی بشناسد، هم  مبانی این اندیشه های را دریابد و هم بتواند آنها را به درستی مورد نقد و بررسی قرار دهد و احیانا اگر خودش هم نظری دارد تبیین کرده و از آن دفاع نماید.
برای موفق شدن در حوزه تحصیل و تدریس فلسفه هم داشتن روش صحیح و آشنایی با روش های دیگران می تواند بسیار کارساز و مفید باشد.
در مقاله ای که برگرفته از کتاب «طهور در ساغر» تقدیم خوانندگان گرامی می شود سعی بر آن بوده که با استناد به آثار و زندگی استاد مطهری، نمایی کلی از شخصیت فلسفی وی در اختیار مخاطب قرار گیرد والبته در این میان شیوه و روش فلسفه ورزی وی نیز معرفی شده است.

مقاله را می توانید از اینجا دانلود کنید.

برخی از مباحثی که در مقاله مطرح شده از این قرار است:
1. مطهری متکلم است یا فیلسوف؟ 2. علت و چگونگی آشنایی او با فلسفه 3. تلاش های وی در عرصه فلسفه و کلام 4. استادان وی در فلسفه 5. مشرب فلسفی ایشان 6.جایگاه مطهری در فلسفه اسلامی 7. روش شناسی وی و نکته هایی که در فلسفه ورزی به آنها توجه می کرد 8.دیدگاه های وی درباره برخی کلیات فلسفه، از جمله موضوع، مسائل، تقسیم بندی فلسفه، و رابطه فلسفه با علوم دیگر.

با مطهری(3): از مطهری چه می توان آموخت؟ + لینک دانلود

مطهری شخصیتی است که از جهات مختلف قابل توجه است و از او می توان درس های فراوان یاد گرفت. هم اندیشه فلسفی دارد، هم اهل تدریس و تحقیق است، هم پایی در سنت دارد هم به زمان توجه دارد، هم دیندار است هم دغدغه زیستن دین در دنیای معاصر و تبیین نسبت دین و علم و عقلانیت را دارد. هم در صحنه عمل اجتماعی حضور دارد هم از نظر فردی به خودسازی و مسائل معنوی اهتمام جدی دارد. هم دلبسته فلسفه و کلام اسلامی است هم آشنایی با فلسفه و فیلسوفان غربی را لازم می داند.
از مطهری و مطهری ها چه می توان آموخت؟ در نوشته ای که به پیوست تقدیم می شود - و برگرفته از کتاب بنده درباره استاد است با عنوان «طهور در ساغر» - پانزده ویژگی از ویژگی ها و خصوصیات وی ذکر می شود. امید است که آشنایی با آنها برای نویسنده و خواننده - به ویژه برای دانشجویان فلسفه و طلاب علوم دینی - مفید واقع شود.
مقاله را می توانید از اینجا دانلود کنید.
برخی از ویژگی های ذکر شده از این قرار است:
1. داشتن ایمان قوی 2. دین باوری 3. سخت کوشی و پشتکار 4. داشتن روحیه دانش پژوهشی 5. نیاز شناسی 6. آسیب شناسی 7. تبلیغ منطقی دین 8. همه جانبه نگری در معرفی دین 9. نظم در کارها 10. تهجد و سحر خیزی 11. اخلاص در عمل 12. استقبال از تضارب آرا و اندیشه ها و گفت و گو با جوانان 13. عدالت خواهی 14. توجه به خودباوری و نفی خود باختگی 15. عاقبت به خیری.

با مطهري(2): مطهري و دين در دنياي مدرن + لينك دانلود

يكي از مهم ترين موضوع هايي كه دين داران، دين انديشان و دين پژوهان در عصر حاضر بايد به آن توجه نمايند، مسئله حضور دين در دنياي امروز است. استاد مطهري از جمله افرادي بود كه در حد توان خويش اين موضوع را مورد توجه قرار داد و برخي آثار خود سعي كرد زواياي گوناگون آن را مورد كاوش قرار دهد.

نگارنده در نوشته اي كه تقديم مي شود نگاه مطهري به دين در دنياي امروز را معرفي كرده است. (لازم به ذكر است كه اين مقاله در «روزنامه اطلاعات» ارديبهشت 1386 نيز منتشر شده است.)

مقاله را مي توانيد از اينجا دانلود كنيد.

براي مطالعه قسمتي از اين مقاله به ادامه مطلب مراجعه فرماييد.

ادامه نوشته