با مطهري(1): مطهري، آشتياني و فلسفه غرب+ لينك دانلود

از منظر نسبت با فلسفه، يكي از مناسبت هاي ماه ارديبهشت فرارسيدن سالگرد شهادت استاد مرتضي مطهري، فيلسوف معاصر، است. ايشان  متولد سال 1298 در شهرستان فريمان است و در 12 ارديبهشت سال 1358 نيز به دست گروه فرقان ترور شد و به شهادت رسيد.

بنده به دلائل گوناگون از ابتداي شروع مطالعات خود با مطهري و انديشه اش كم و بيش در ارتباط بوده ام و از آن استفاده هاي فراوان برده ام. همچنين معتقدم هنوز هم بسياري از ديدگاه هاي وي ، همچنين ويژگي هاي اخلاقي  و علمي اش مي تواند براي انديشمندان جامعه ما، به ويژه فلسفي انديشان و فلسفه پژوهان، درس آموز باشد.
درباره انديشه هاي استاد مطهري يك كتاب و تعدادي مقاله از بنده منتشر شده است. در نظر دارم - به لطف خدا - در طي روزهاي اينده علاوه بر معرفي مقالات منتشر شده ، برخي مطالب جديد نيز درباره وجوه گوناگون شخصيت و انديشه ايشان در اختيار علاقه مندان قرار دهم.

از جمله مقاله هاي بنده درباره ايشان، مقاله اي است با عنوان «گونه شناسي تطبيقي رويكرد مطهري و آشتياني به فلسفه غرب». اين مقاله در پاييز 1385 در شماره 29 مجله علمي پژوهشي «فصلنامه پژوهش هاي فلسفي كلامي» وابسته به دانشگاه قم منتشر شد. خوشحال مي شوم اگر خوانندگان گرامي ضمن مطالعه آن، ديدگاه ها و نقد و نظرهاي خود را در ذيل همين مطلب بيان فرمايند.

اين مقاله را مي توانيد از اينجا دانلود كنيد. (آدرس اصلاح شد)

چکيده: بيش از يك قرن از آشنايي ايرانيان با فلسفه هاي جديد غرب مي گذرد.گونه شناسي روي كرد انديش وران ايراني با اين فلسفه، از موضوع هايي است كه امروزه بايستي بررسي و تحليل شود. اين نوشتار، روي كرد متفاوت مرحوم سيد جلال الدين آشتياني و استاد شهيد مرتضي مطهري را به فلسفه غرب بررسي مي كند و نوع رويارويي شهيد مطهري را دفاع پذيرتر، مفيدتر و كارآمدتر مي سنجد. در اين مقاله، پس از برخي مباحث مقدماتي، ديدگاه هاي اين دو انديشمند درباره فلسفه غرب به گونه اي تطبيقي و آن گاه دليل هاي برتري روي كرد مطهري بيان خواهد مي شود.با اين وجود ،شيوه مطهري نيز كاستي هايي دارد كه درپايان مقاله به آنها اشاره خواهد شد.
کليدواژگان: فلسفه غرب، مرتضي مطهري، سيد جلال الدين آشتياني، ايرانيان و فلسفه غرب، فيلسوفان اسلامي و فلسفه غرب

فلسفه براي كودكان

يكي از موضوع هايي كه در دوره معاصر ذهن برخي فيلسوفان، صاحبنظران تعليم و تربيت و روانشناسان را به خود جلب كرده لزوم  آموختن فلسفه از دوران كودكي است. با توجه به اين كه در بزرگسالي شخصيت و انديشه انسان تا اندازه زيادي شكل گرفته است ، تغيير يا اصلاح آن كار نسبتا دشوار، و درمواردي شايد ناممكن است. از اين رو توجه به بحث «فلسفه براي كودكان» (Philosophy 4 (for) CHildren) است كه به اختصار در انگليسي P4C و در فارسي «فبك» خوانده مي شود.
خوشبختانه در سالهاي اخير در كشور ما هم در اين زمينه گام هاي ارزشمندي برداشته شده و منابع گوناگوني تاليف يا ترجمه شده است گر چه هنوز تا رسيده به وضعيت مطلوب فاصله است ولي مي توان اميدوار بود كه با تلاش اساتيد و دانشجويان و طلاب علوم ديني بتوان «نظام نامه اي براي آموزش فلسفه به كودكان» تدوين كرد كه برگرفته از شرايط فرهنگي و انديشه اي ديني و ملي و فلسفي جامعه ما باشد. گر چه طبيعتا در اين راه ضروري است كه از تجارب و انديشه هاي ديگران هم استفاده شود.
به هر حال، براي اطلاع آن دسته از دانشجوياني كه به دنبال منابعي در اين زمينه بودند، يادآور مي شود علاوه بر منابع مكتوب، كه برخي از آنها در «ماخذشناسي فلسفه غرب» معرفي شده در اينترنت هم به موارد زير مي توان مراجعه نمود:
اين سايت تخصصي فلسفه و كودك
اين سايت
اين وبلاگ
شماره ويژه اطلاعات حكمت و معرفت ويژه اين موضوع
شماره فصلنامه فرهنگ، ويژه فلسفه براي كودكان و نوجوانان
اين مقاله

و موارد زير:
اول
دوم
سوم
چهارم
پنجم
و اين مقاله از دانشنامه استنفورد كه البته به زبان انگليسي است.

با اندكي جست و جو در اينترنت مي توان به موارد ديگري نيز دست يافت.

دكارت و كوجيتو

درباره دكارت ، فيلسوف معروف فرانسوي، بحث هاي گوناگوني مطرح شده كه بخش قابل توجهي از آنها درباره نظريه معرفت شناختي معروف اوست كه در اين عبارت متجلي شده است: «من مي انديشم، پس هستم»
يكي از كارهايي كه درباره قضيه كوجيتو لازم است انجام بشود نقد و بررسي آن است. آگاهي از انتقادهايي كه به آن شده به دانشجوي فلسفه كمك مي كند كه ذهن خود را به نقد و نقد پذيري عادت دهد.
در اين باره احتمالا مراجعه به منابع زير مفيد است:

1. «تاملي درباب تاملات دكارت» از دكتر شهرآييني
2. مقاله «تاملي بر تاملات در فلسفه اولي»
3. تاملي در تاملات دكارتي
4. كتاب «اعتراضات و پاسخ ها» از خود دكارت. ترجمه دكتر افضلي
5. اين مقاله و اين كتاب و اين مقاله از دكتر كريم مجتهدي

واقع گرايي اخلاقي (معرفي پايان نامه)

درباره واقع گرايي اخلاقي moral realism همچون برخي ديگر از مباحث فلسفه اخلاق، هنوز منابع كافي به زبان فارسي وجود ندارد. وضعيت مطلوب و ايده آل اين است كه جامعه علمي ما، به ويژه اساتيد، دانشجويان و محققان فلسفه، برنامه هاي علمي و پژوهشي خود را به گونه اي تدوين نمايند كه برونداد آنها ارائه آثاري باشد كه بتواند موضوعات و مباحث مختلف و متنوع مربوط به فلسفه اخلاق را پوشش دهد. طبيعتا در اين راه نمي توان ونبايد صرفا به ترجمه دل خوش كرد. ترجمه مي تواند باعث غني شدن ادبيات فلسفي ما شود ولي نبايد به آن اكتفا نمود.
رشد علمي ما در گرو تلاش و همت معطوف به توليد و توزيع دانش است. دانشي كه با توجه به شرايط تاريخي، فرهنگي، اجتماعي ، ديني و تمدني ما باشد. بديهي است كه در اين راه مي توان از تجربه ديگران و آثار و منابع نگاشته شده به زبان هاي ديگر هم بهره هاي فراوان برد.

به هر صورت، درباره واقع گرايي اخلاق به پايان نامه اي برخوردم كه مناسب ديدم آن را در اينجا معرفي نمايم. دوستان و علاقه منداني كه به اين وبلاگ سر مي زنند هم اگر به مواردي از اين دست برخورد كردند بهتر است معرفي نمايند تا ديگران نيز مطلع شوند.

عنوان پايان نامه از اين قرار است:
گزارشي از كتاب         God's call: moral Realism god's Commands and human  autonomy

اين اثر پايان نامه كارشناسي ارشد آقاي محسن اخباري در دانشگاه مفيد قم است كه در سال 1388 دفاع شده است.
چكيده:
دراين اثر فلسفي ممتاز،ابتدا جان هير تاريخ مختصري از بحثي مستمردر فلسفه انگليسي آمريکايي بين واقع گراهاي اخلاقي وابرازگراهاي اخلاقي در طي قرن اخير ارائه ميکند.او به دنبال اين است که جنبه هاي عيني وذهني ارزشيابي را کنار هم قرار دهد.به همين منظور،هيرنظريه صواقع گرايي توصيه اي را به عنوان راهي که هردو رويکرد را با يکديگر جمع ميکند،پيشنهاد ميکند.فصل دوم نظريه امر الهي جان دنز اسکوتوس رامورد مطالعه قرار ميدهد،مخصوصا رابطه اي که اسکوتوس بين فرامين خداوند،سرشت انسان واراده انسان برقرار ميکند. هيرنشان ميدهد که از طريق اسکوتوس ،روايتي کالونيستي ازنظريه امرالهي ،ميتواندعليه چالش هاي معاصر مورد دفاع قرار گيرد. در فصل آخرهير،به نقطه اتصال فلسفي کليدي بين قرون وسطي ودوران خودمان ،يعني نظريه ايمانوئل کانت در اواخر قرن هيجدهم مي پردازد.هير نشان ميدهد که درواقع کانت عليه اين نوع نظريه امر الهي که او ازآن حمايت ميکند، استدلال نميکند.هير بحث ميکند منظور کانت چيست ازاينکه ميگويد، ما بايد فرامين خداوند را بمنزله وظايف خودمان بدانيم . واژگان کليدي : واقع گرايي اخلاقي، ابرازگرايي اخلاقي ،توصيه گرايي ،فرامين خداوند ،نظريه فرمان الهي، خودمختاري انسان .

در اينترنت چند مقاله فارسي درباره واقع گرايي اخلاقي وجود دارد كه براي آگاهي از آنها مي توانيد به اين آدرس ها مراجعه كنيد.

وبلاگ اخلاق كاربردي

واقع گرايي اخلاقي در قرآن كريم

واقع گرايي اخلاقي

چيستي واقع گرايي اخلاقي بخش اول  بخش دوم

جان مك داول و واقع گرايي اخلاقي

كتابي فارسي تازه منتشر شده درباره اخلاق فضيلت

به گزارش خبرگزاری مهر  کتاب "اخلاق فضیلت" تألیف زهرا خزاعی عضو هیئت علمی دانشگاه قم در 1500 نسخه از سوی انتشارات حکمت منتشر شده است.

  شاید در بین نظریه‌های اخلاقی هیچکدام به پیچیدگی و گستردگی اخلاق فضیلت نباشد. اخلاق فضیلت نظریه‌ای هنجاری است که بر خلاف دو نظریه سودگروی و وظیفه‌گروی بر فضایل و منش اخلاقی فاعل تأکید دارد تا بر نتایج فعل یا وظایف و قواعد اخلاقی.

این نظریه که قدمت آن به لحاظ نظری به ارسطو باز می‌گردد و به لحاظ عملی به سقراط، در قرن بیستم با مقاله "فلسفه اخلاق مدرن"  آنسکوم مورد توجه مجدد قرار گرفت. ناکارآمدی نظریه‌های اخلاقی رایج و جذابیت بحث از منش و فضایل اخلاقی، انگیزه و تعلیم و تربیت، از جمله عوامل گرایش به "اخلاق فضیلت" بود.  

این نظریه که امروزه از مهمترین نظریه‌های اخلاقی است انتظار می‌رود در آینده بتواند در حوزه‌های گوناگون به ویژه در حوزه اخلاق کاربردی تأثیرات بسیار مثبتی داشته و به دلیل مؤلفه‌های بسیار ارزشمندی که دارد در برقراری صلح و ایجاد یک زندگی اخلاقی، مفید و کارآمد باشد.

مؤلف کتاب "اخلاق فضیلت"، این نظریه را با دو رویکرد دینی و سکولار مورد بررسی قرار داده و کوشیده است تا در فصول پنجگانه این کتاب با عنوان "تصویر اخلاق فضیلت"،‌ "تبیین اخلاق فضیلت"، "تحلیل فضیلت"، "تفسیر سعادت" و "نقد اخلاق فضیلت"، با توجه به مبانی گوناگون این دو رویکرد به تحلیل مهمترین مباحث این نظریه بپردازد.

كتابي ديگر درباره اخلاق فضيلت + آدرس مطالعه

يكي ديگر از كتاب هايي كه درباره اخلاق فضيلت نگاشته شده كتاب The Practice of Virtue: Classic and Contemporary Readings in Virtue Ethics است كه شايد بتوان نام آن را «تمرين فضيلت: خوانش هايي از متون كلاسيك و معاصر درباره اخلاق فضيلت» ترجمه كرد. ويراستار اين كتاب جنيفر ولچمن Jennifer Welchman  است و از سوي انتشارات هكت Hackett  در سال 2006 و در حدود 230 صفحه منتشر شده است.
كتاب حاضر مجموعه مقالات يا بخش هايي از آثار قديم و جديد است كه توسط كساني چون ارسطو، سنكا، نيچه، هيوم، روزالين هارثهوس، ژوليا آناز، و ژاكلين تيلور نوشته شده است. توجه به سير تاريخي و گزينش از مقاطع مختلف تاريخ فلسفه را مي توان يكي از مزاياي اين كتاب دانست. از ين رو مطالعه آن براي علاقه مندان به اخلاق و فلسفه اخلاق، به ويژه علاقه مندان به «اخلاق فضيلت» مي تواند مفيد باشد.
بنده در جايي به متن آن براي دانلود بر نخوردم ولي متن كامل كتاب را مي توان در اين آدرس به صورت آنلاين مطالعه كرد يا عكس هايي از هر صفحه آن تهيه نمود.
فهرست مطالب اين كتاب را ميتوانيد در اينجا و اينجا ببينيد.

نقد فلسفه اخلاق فمينيستي + لينك دانلود مقاله

مجله علمي پژوهشي پژوهش زنان (وابسته به دانشگاه تهران) در شماره 4 دوره 6 خود (زمستان 1387) مقاله اي از بنده منتشر كرد با عنوان «چرايي و چگونگي نقد فلسفه  اخلاق فمينيستي». با توجه به كمبود منبع به زبان فارسي در اين زمينه، شايد مطالعه آن براي علاقه مندان به اين حوزه از فلسفه مفيد باشد.
اين مقاله را مي توانيد  از اين آدرس دانلود كنيد.
چکيده:
يكي از شاخه ها يا گرايش هاي نسبتاً جديد در فلسفه اخلاق غرب، فلسفه اخلاق فمينيستي ( فاف) است. هدف مقاله حاضر نقد اين فلسفه نيست، كه انجام آن فرصتي ديگر مي طلبد، بلكه بيان ضرورت ها و بايسته-هايي است كه هنگام نقد اين فلسفه بايد به آنها توجه كرد. انگاره نوشتار حاضر آن است كه اولاً نقد فلسفه اخلاق فمينيستي ضرورت دارد، ثانياً بدون توجه به برخي نكته ها اتخاذ يك رويكرد صحيح و/يا نقد منصفانه و واقع بينانه از اين فلسفه امكان پذير نيست. در اين مقاله، پس از اشاره به تعريف، تاريخچه، اهداف، و پيامدهاي پيدايش و گسترش اين شاخه از فلسفه اخلاق، همچنين تبيين ضرورت هاي نقد آن، برخي از نكته هايي كه در اين زمينه بايد مورد توجه قرار گيرد بيان خواهد شد. در پايان نيز پيشنهادهايي درباره تدوين يك فلسفه اخلاق اسلامي درباره زنان و مباحث مربوط به آنها ارائه خواهد شد.

کليدواژگان:
فلسفه اخلاق؛ اخلاق زنانه نگر؛ فلسفه اخلاق فمينيستي(فاف)؛ فلسفه غرب؛ زن در اسلام
چكيده انگليسي در ادامه مطلب

ادامه نوشته

پذيرش دانشجوي دكتري پژوهشي

با تصويب وزارت علوم  از اين به بعد دانشگاه ها مي توانند در مقطع دكتري علاوه بر دانشجوي آموزشي، دانشجو پژوهشي نيز جذب نمايند. براي كساني كه به پيشرفت تحقيق و پژوهش در جامعه علاقه مند  هستند چنين خبري خوشحال كننده است. اميدواريم اين روند هر سال با قوت و قدرت بيشتري پيش رود و باعث شود كه پژوهش، پژوهشگري و پژوهشگران هر روز در جامعه ما جايگاه و شان والاتري پيدا كنند. طبيعتا بايد مدت زماني بگذرد تا بازخورد چنين تصميمي روشن شود و نقاط قوت و ضعف آن نمايان گردد. ولي به هر حال نفس چنين عملي خوب است.

خبرگزاري مهر به نقل از معاون وزير علوم در اين زمينه توضيحاتي ارائه كرده است كه مطالعه آن را پيشنهاد مي كنم. براي مطالعه با ادامه مطلب مراجعه فرماييد. همچنين اگر نظرموافق يا مخالفي داريد مي توانيد در ذيل همين مطلب ارائه نماييد.

ادامه نوشته