اندكي انديشه

نکته 18: مقاله خود را در چه مجله ای منتشر کنم؟

آیا تاکنون این پرسش برای تان مطرح شده که مقاله خود را برای انتشار به چه مجله

ای بسپارید؟ این سوال وقتی جدی تر می شود که بدانید در حوزه موضوعی مقاله شما، مثلا فقه یا فلسفه، مجلات مختلفی وجود  دارد. در این جا به چند نکته درباره انتخاب مجله اشاره می کنیم.

اهمیت مجله:

برای هر نویسنده ای مهم است که اگر در قبال زحمتی که برای نگارش یک مقاله متحمل می شود مزد مادی دریافت نمی کند، لااقل ثمره تلاش های او به دست مخاطبان واقعی اش برسد. از آنجا که مجلات علمی یکی از شایع ترین راه های ارتباط با مخاطب و عرضه دستاوردهای علمی پژوهشگران است، و با توجه به این که میزان اعتبار مجله در قضاوت نسبت به اعتبار خود مقاله و نویسنده آن، و حتی برخورداری او از مزایای مادی و معنوی تاثیرگذار است، از این رو بهتر است توجه داشته باشیم که مقاله خود را برای چه مجله ای ارسال می کنیم.

لزوم توجه به چند نکته:

بهتر است برای انتخاب مجله ای که در صدد ارسال مقاله برای آن هستید نکته های زیر را در نظر بگیرید:

1.      ارتباط با موضوع مقاله شما.  خوشبختانه امروزه در کشور ما مجلات تخصصی رو به افزایش است. از این رو مقاله خود را برای مجله ای بفرستید که بیشترین ارتباط را با موضوع مقاله شما دارد. یک مقاله فقهی را برای مجلات فقهی و یک مقاله فلسفی را برای مجلات تخصصی فلسفه باید فرستاد.

2.      ارتباط با مخاطب مقاله شما. هر مجله ای مخاطبان خاص خود را دارد. لذا اگر مثلا مقاله شما دربردارنده یک بحث عمیق فقهی است و آن را برای مجله ای بفرستید که مخاطب عام دارد، بی تردید بخش مهمی از مخاطبان اصلی خود را از دست داده اید. همچنین اگر یک مطلب فلسفی را به زبانی ساده و برای نوجوانان یا جوانان نوشته اید بهترین کار آن است که آن را برای مجلات خاص نوجوانان و جوانان ارسال کنید.

3.      مقید بودن مجله به رعایت ضوابط علمی شکلی و محتوایی. مقاله شما حکم اولاد شما را دارد  که برای تولد و رشدش زحمت فراوان کشیده اید. از این رو بهتر است از سپردن آن به دست مجلاتی که در انتخاب اثر یا در انتشار آن کم سلیقه اند یا دقت های لازم را ندارند خودداری کنید.

4.   داشتن هیات تحریریه و هیات علمی قوی. به هر اندازه دست اندرکاران یک مجله از تخصص و تجربه بالاتری برخوردار باشند، ارزیابی ها و نقطه نظراتشان نیز برای شما مفیدتر و سازنده تر است.

5.   داشتن رتبه علمی.  امروزه مجلات علمی را در جامعه ما رتبه بندی کرده اند. بالاترین رتبه «علمی – پژوهشی» است و بعد از آن «علمی – ترویجی». امروزه رتبه علمی یک مجله تا اندازه ای معیار قضاوت درباره توان علمی و پژوهشی یک نویسنده هم هست. به عنوان مثال چنین قضاوت می شود که نویسنده  ای که مقاله اش در مجله علمی – پژوهشی منتشر شده توانمندتر و فاضل تر از کسی است که مقاله اش در مجله ای بدون رتبه یا دارای رتبه پایین تر منتشر شده است. این حرف به معنای بی عیب و ایراد بودن چنین قضاوتی نیست، ولی به هر حال اشاره به واقعیتی است که وجود دارد. البته باید توجه داشت که نه رتبه داشتن لزوما به معنای قوی و کامل بودن همه مقالات و مطالب یک مجله است و نه بدون رتبه بودن نشان گر ضعف آن.  اما به هر حال چنین قضاوت هایی وجود دارد.

درباره تفاوت رتبه های مجلات از قول دبیر کمیسیون مجلات علمی حوزه چنین می خوانیم: نشریه علمی- پژوهشی ارزش علمی بیشتری نسبت به نشریه علمی- ترویجی دارد؛ به طوری که این نشریات به نوآوری‌های علمی و تولید علم توجه دارد در حالی که نشریه علمی- ترویجی به گسترش حوزه‌های علوم و تبیین نتایج ناظر است. نشریه علمی- پژوهشی به دنبال تولید دانش است تنها20 درصد محتوای این نشریات می‌تواند  به مطالب علمی در قالبي غير از مقالات اختصاص يابد. ولی 80 درصد آن باید در قالب مقالات علمی واجد شرایط باشد ، در حالی که در علمی- ترویجی 30 درصد مطالب می‌تواند در قالبي غير از مقالات باشد و 70 درصد می بایست به مقالات علمی اختصاص يابد. (به نقل از سایت معاونت پژوهشی حوزه)

6.      داشتن مجوز قانونی. یادآوری این نکته هم بد نیست که ارسال مقاله برای مجلاتی که از مراکز مربوط دارای مجوز نیستند کار صحیحی نیست و حتی ممکن است پیامدهای حقوقی برای نویسنده در بر داشته باشد.

7.      وابستگی به موسسات و مراکز علمی معتبر. بهتر است مقاله خود را برای مجلاتی ارسال کنیم که از سوی مراکز علمی معتبر منتشر می شود. چرا که این گونه مجلات معمولا از پشتوانه علمی و اعتبار بالاتری برخوردارند و گاهی انتشار مقاله باعث آشنایی متقابل آن مراکز با نویسنده و محقق شده و شرایط جذب او را فراهم می آورد. برخی از مراکز علمی، هنگام جذب محقق، برای مقالاتی که در مجلات خودشان منتشر شده باشد امتیاز بالاتری را لحاظ می کنند.

8.  و نکته آخر:

دراینجا به مناسبت بد نیست به مسئله پرداخت حق التالیف هم اشاره شود. امروزه بسیاری از مجلات معمولا به نویسندگان مقالات حق التالیف پرداخت نمی کنند و در نهایت، یک گواهی انتشار و سه تا پنج نسخه از مجله منتشر شده را به نویسنده هدیه می دهند. از آن گذشته، بعضی از مجلات، به ویژه برخی از مجلات دارای رتبه علمی – پژوهشی نه تنها حق التالیف نمی دهند بلکه هزینه هایی را نیز از نویسنده دریافت می کنند! بنابراین، اگر مسئله حق التالیف برای نویسنده مقاله موضوعیت دارد بایستی قبل از ارسال مقاله از ضوابط مجله درباره پرداخت یا عدم پرداخت آن مطلع شود.

فهرست مجلات دارای رتبه علمی: