يكي از نظريه / هاي مطرح در فلسفه اخلاق، «اخلاق فضيلت» (virtue ethics) است. توجه به چيستي فضايل اخلاقي، معيار ها و موولفه هاي فضيلت اخلاقي، ملاك اخلاقي بودن يك فضيلت و مباحثي  از اين دست از جمله موضوع هايي است كه در اخلاق فضيلت مورد بررسي قرار مي گيرد. اخلاق فضيلت از يونان باستان و به ويژه در انديشه كساني چون ارسطو و افلاطون مطرح بوده و با افت و خيزهايي تا زمان حاضر ادامه يافته است. هر چند نظريه هاي امروزي اخلاق فضيلت با آنچه در يونان باستان مطرح بوده تفاوت هايي دارد. برخي از متفكران مسلمان هم به اخلاق فضيلت توجه نشان داده و در آثار خود ان را مورد بررسي و تحليل قرار داده اند.

يكي از مقالاتي كه درباره اخلاق فضيلت نگاشته شده مقاله «اخلاق فضيلت مدار و نسبت آن با اخلاق اسلامي» از آقاي دكتر سيد حسن اسلامي است.

اين مقاله را مي توانيد از اينجا دانلود نماييد.


لازم به ذكر است كه اين مقاله در «پژوهش نامه اخلاق»، ش 1، پاييز 1387 منتشر شده است. ولي متني كه براي دانلود ارائه شده متني است كه نويسنده در همايش بين المللي اخلاق ارائه كرده اند و احتمال دارد نسبت به مقاله منتشر شده در پژوهش نامه تفاوت هايي داشته باشد.


چکیده: در برابر دو نظام اخلاقی تکلیف‌گرا و نتیجه‌گرا در غرب، دهه‌های اخیر شاهد احیای مجدد نظامی اخلاقی شده که به جای "کنش"، بر "منش" تأکید دارد و به اخلاق فضیلت‌مدار (Virtue ethics) نامور شده است. مسلمانان از گذشته‌ با روایت افلاطونی این نظام آشنا بوده و با تعدیلی اندک آن را بر اخلاق اسلامی منطبق دانسته‌اند. این مقاله می‌کوشد تا نسبت این اخلاق را با اخلاق اسلامی بررسی کند و صحت ادعای یگانگی آن دو را محک بزند. به همین سبب، نگارنده بحث را از معادل یونانی فضیلت، یا "آرته" آغاز کرده و معنای آن را در فرهنگ یونانی تحلیل کرده و بر اساس متون اصلی اخلاق فضیلت‌مدار، فضائل اصلی در این نظام اخلاقی را نشان داده است. آن گاه سیر این نظریه در جهان اسلام دنبال و جایگاه مقبول آن در میان عالمان مسلمان بازتابانده شده است. سرانجام مدعای اصلی این مقاله که ناسازگاری روایت یونانی اخلاق فضیلت‌مدار با ارزش‌‌های اخلاق اسلامی است، بیان شده و نگارنده برای اثبات آن سه دلیل اصلی پیش کشیده است: نخست آن که فضائل اصلی در اخلاق یونانی، سکولار و دنیوی است، دوم آن که فضائل چهارگانه اصلی در این نظریه، جامع فضائل اصلی اسلامی نیستند، و سوم آن که معنای این فضائل در اخلاق یونانی با معنای آن‌ها در نظام اخلاق اسلامی سخت متفاوت است. دشواری اصلی فضائل چهارگانه، آن است که بر نفس‌شناسی خاصی استوار است که با نفس‌شناسی قرآنی متفاوت است.

کلمه های کلیدی:

• اخلاق اسلامی

• اخلاق فلسفی

• اخلاق فضیلت‌مدار

• اخلاق افلاطونی

• اخلاق یونانی